Fazla mesaiyi hesaplamak için tablolarla uğraşmanıza gerek yok. Saatlik ücretinizi ve toplam çalışma saatinizi girin; bu araç fazla mesai saat ücretinizi, fazla mesai ücretinizi, normal ücretinizi ve toplam brüt kazancınızı saniyeler içinde gösterir.
Fazla Mesai Ücreti Hesaplama
Saatlik ücretinizi ve çalıştığınız saatleri girin — fazla mesai ücretinizi anında öğrenin
Fazla Mesai Nedir?
Fazla mesai, yani kanundaki adıyla fazla çalışma, haftalık 45 saati aşan çalışmadır. 4857 sayılı İş Kanunu’na göre her bir saat fazla mesai, normal saat ücretinin %50 yükseltilmesiyle ödenir. Kısacası, fazla mesai saatiniz normal saatinizin 1,5 katı değerindedir.
Bunu rakamlarla görelim. Saatlik ücretiniz 200 TL ise, fazla mesai saatlik ücretiniz 300 TL olur. Ay içinde 10 saat fazla mesai yaparsanız, brüt maaşınıza 3.000 TL eklenir. Aynı saatler normal ücretle ödenseydi, bu tutar 2.000 TL’de kalırdı. Her ay 1.000 TL fark demek, hesabınızı bilmeye değer.
Fazla Mesai Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Hesaplama bir dakikadan kısa sürer:
- Saatlik ücretinizi girin. Sadece aylık maaşınızı biliyorsanız, brüt maaşı 225’e bölün (formül aşağıda).
- Haftalık standart çalışma sürenizi girin. Kanuni üst sınır haftada 45 saattir. Sözleşmenizde daha kısa bir süre yazıyorsa, onu kullanın.
- Toplam çalışma saatinizi girin. Sadece fazla saatleri değil, o hafta çalıştığınız tüm saatleri yazın. Araç normal saatleri ve fazla mesai saatlerini otomatik olarak ayırır.
- Zam oranını seçin. %50 zam (1,5x) varsayılan olarak seçilidir. Fazla sürelerle çalışma için %25’i (1,25x), resmi tatil çalışması için 2x’i seçebilirsiniz.
- Hesapla’ya tıklayın. Fazla mesai saat ücretinizi, fazla mesai ücretinizi, normal ücretinizi ve toplam brüt kazancınızı görürsünüz.
Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Fazla mesai ücreti hesaplama, dört adıma bölündüğünde oldukça basittir.
Adım 1: Saatlik Ücretinizi Bulun
Saatlik Ücret = Aylık Brüt Maaş ÷ 225
225, uygulamada aylık ücretin saatlik ücrete çevrilmesinde kullanılan saat sayısıdır (30 gün × 7,5 saat).
Adım 2: Fazla Mesai Saat Ücretini Hesaplayın
Fazla Mesai Saat Ücreti = Saatlik Ücret × 1,5
Adım 3: Toplam Fazla Mesai Ücretini Hesaplayın
Fazla Mesai Ücreti = Fazla Mesai Saat Ücreti × Fazla Mesai Saati
Adım 4: Maaşınıza Ekleyin
Toplam Brüt Kazanç = Aylık Brüt Maaş + Fazla Mesai Ücreti
Örnek: 45.000 TL brüt maaş, ayda 10 saat fazla mesai
- Saatlik ücret: 45.000 ÷ 225 = 200 TL
- Fazla mesai saat ücreti: 200 × 1,5 = 300 TL
- Fazla mesai ücreti: 300 × 10 = 3.000 TL
- Toplam brüt kazanç: 45.000 + 3.000 = 48.000 TL
Bu fazla mesai hesaplama aracının verdiği her sonuç bu dört adımı birebir izler.
En çok kafa karıştıran konu dakikalardır. Hesaplama ondalık saatle yapılır; yani 1 saat 30 dakika 1,5, 45 dakika ise 0,75 olarak girilir. Dönüştürme için Ondalık Saat Çevirme aracımızı kullanabilirsiniz.
Maaşa Göre Fazla Mesai Ücreti Tablosu
Çoğu kişi net bir cevap arıyor: “45.000 TL maaşın fazla mesai ücreti ne kadar?” ya da “saatlik fazla mesai ücreti kaç TL?” Bu tablo hepsini tek yerde cevaplıyor. Kendi maaşınız için yukarıdaki fazla mesai hesaplama aracını da kullanabilirsiniz.
Hızlı cevaplar: 40.000 TL brüt maaşta fazla mesai saat ücreti 266,67 TL, 45.000 TL’de 300 TL, 60.000 TL’de 400 TL’dir.
| Aylık Brüt Maaş | Saatlik Ücret (÷ 225) | %25 Zamlı Saat | %50 Zamlı Saat | 10 Saat Fazla Mesai (%50) |
| 35.000 TL | 155,56 TL | 194,44 TL | 233,33 TL | 2.333,33 TL |
| 40.000 TL | 177,78 TL | 222,22 TL | 266,67 TL | 2.666,67 TL |
| 45.000 TL | 200,00 TL | 250,00 TL | 300,00 TL | 3.000,00 TL |
| 50.000 TL | 222,22 TL | 277,78 TL | 333,33 TL | 3.333,33 TL |
| 60.000 TL | 266,67 TL | 333,33 TL | 400,00 TL | 4.000,00 TL |
| 75.000 TL | 333,33 TL | 416,67 TL | 500,00 TL | 5.000,00 TL |
| 100.000 TL | 444,44 TL | 555,56 TL | 666,67 TL | 6.666,67 TL |
Tablodaki her rakam aynı formülden gelir: brüt maaş ÷ 225 × zam oranı. Tüm tutarlar brüttür; gelir vergisi, damga vergisi ve SGK kesintileri öncesini gösterir.
Fazla Mesai Zam Oranları: %25, %50 ve Resmi Tatil
Fazla mesai her zaman %50 zamlı ödenmez. Sözleşmenizdeki haftalık süreye ve çalıştığınız güne göre oran değişir.
%50 Zamlı Fazla Çalışma
Haftalık 45 saati aşan her saat için geçerlidir ve en yaygın orandır. 45.000 TL brüt maaşta bir saat fazla mesai 300 TL eder.
%25 Zamlı Fazla Sürelerle Çalışma
Sözleşmenizde haftalık çalışma süresi 45 saatten az belirlenmişse, bu süreyi aşıp 45 saate kadar yaptığınız çalışmaya fazla sürelerle çalışma denir. Bu saatler %25 zamlı ödenir. 45.000 TL brüt maaşta bu saatin değeri 250 TL’dir.
Örnek: Sözleşmeniz haftalık 40 saat ve o hafta 48 saat çalıştınız. 40 ile 45 arasındaki 5 saat %25 zamlı (5 × 250 = 1.250 TL), 45’i aşan 3 saat %50 zamlı (3 × 300 = 900 TL) ödenir. Toplam fazla mesai ücreti 2.150 TL olur.
Resmi Tatil ve Bayram Çalışması
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışırsanız, o günün ücretine ek olarak çalıştığınız her gün için bir günlük ücret daha alırsınız. Yani o gün fiilen çift ücret kazanırsınız. 45.000 TL brüt maaşta günlük ücret 1.500 TL olduğundan, tatilde çalışılan her gün için 1.500 TL ek ödeme yapılır.
Ücret Yerine Serbest Zaman
İsterseniz fazla mesai karşılığında ücret yerine izin kullanabilirsiniz. Her bir saat fazla çalışma için 1 saat 30 dakika, fazla sürelerle çalışma için 1 saat 15 dakika serbest zaman hakkınız olur. Bu izin altı ay içinde, çalışma süreleri içinde ve ücret kesilmeden kullandırılmalıdır.
| Çalışma Türü | Zam Oranı | Saat Ücreti (45.000 TL Maaş) | 10 Saat Karşılığı |
| Fazla sürelerle çalışma | %25 (1,25x) | 250 TL | 2.500 TL |
| Fazla çalışma | %50 (1,5x) | 300 TL | 3.000 TL |
Aynı maaşta %25 ile %50 arasındaki fark, her 10 saatte 500 TL’dir. Hesaplamadan önce sözleşmenizdeki haftalık çalışma süresini mutlaka kontrol edin.
Fazla Mesaiyle Aylık Kazanç Tablosu
45.000 TL brüt maaş alan bir çalışanın toplam kazancı, %50 zamlı fazla mesai saatleri arttıkça şöyle değişir:
| Aylık Fazla Mesai | Brüt Maaş | Fazla Mesai Ücreti | Toplam Brüt Kazanç |
| 0 saat | 45.000 TL | 0 TL | 45.000 TL |
| 10 saat | 45.000 TL | 3.000 TL | 48.000 TL |
| 20 saat | 45.000 TL | 6.000 TL | 51.000 TL |
| 30 saat | 45.000 TL | 9.000 TL | 54.000 TL |
| 40 saat | 45.000 TL | 12.000 TL | 57.000 TL |
Dikkat ederseniz ,brüt maaş sabit kalıyor; zam yalnızca 45 saati aşan saatlere uygulanıyor. Ancak yıllık 270 saat sınırı nedeniyle her ay 40 saat fazla mesai yapmak mümkün değildir. Bu sınır ortalama ayda 22,5 saate denk gelir.
Fazla Mesai Sınırı ve İşçi Onayı
İş Kanunu’na göre bir işçiye yılda en fazla 270 saat fazla mesai yaptırılabilir. Fazla çalışma için işçinin yazılı onayı alınması gerekir; bu onay genellikle iş sözleşmesinde veya ayrı bir belgeyle verilir.
Aylık Maaşlı Çalışanlar
Aylık maaşla çalışmak, fazla mesai hakkını ortadan kaldırmaz. Maaşınızı 225’e bölerek saatlik ücretinizi bulur, ardından %50 zam uygularsınız. 45.000 TL brüt maaşta bu, saatlik 200 TL ve fazla mesai saati başına 300 TL demektir.
“Fazla Mesai Ücreti Maaşa Dahildir” Maddesi
Bazı sözleşmelerde fazla mesai ücretinin maaşa dahil olduğu yazılır. Yargıtay kararlarında bu tür maddeler genellikle yıllık 270 saatlik sınırla geçerli kabul edilir. Bu sınırı aşan fazla mesai saatleri için ayrıca ödeme yapılması gerekir.
Fazla Mesai Hesaplarken Sık Yapılan Hatalar
Formülün kendisi kolay. Hatalar çoğunlukla yanlış rakamın yanlış yere yazılmasından kaynaklanır. En sık karşılaşılanlar şunlar:
1. Toplam Saat Alanına Sadece Fazla Mesaiyi Yazmak
Araç sizden toplam çalışma saatinizi ister ve fazla mesaiyi kendisi ayırır. Haftada 50 saat çalıştıysanız, 5 değil, 50 yazın. Sadece fazla saatleri girerseniz, bunlar normal saat sayılır ve fazla mesai ücretiniz sıfır görünür.
2. Net Maaş Üzerinden Hesaplamak
Fazla mesai ücreti brüt maaş üzerinden hesaplanır. Net maaşınızı 225’e bölerseniz, saatlik ücretiniz olduğundan düşük çıkar ve alacağınız tutarı eksik hesaplarsınız.
3. Dakikaları Ondalığa Çevirmemek
45 dakika 0,45 değil, 0,75 saattir. Küçük bir fark gibi görünse de 18 dakikalık çalışma, fazla mesai ücretiyle eksik hesaplanmış olur. Önce Ondalık Saat Çevirme aracıyla dönüştürün.
4. %25 ile %50’yi karıştırmak
Sözleşmeniz 45 saatten azsa, 45 saate kadar olan kısım %25, 45’i aşan kısım %50 zamlıdır. Tüm saatlere %50 uygulamak tutarı şişirir; tümüne %25 uygulamak ise hakkınızdan az hesaplamanıza neden olur.
5. Resmi Tatil Çalışmasını Fazla Mesai Gibi Hesaplamak
Ulusal bayram ve genel tatilde çalışma, saat bazlı %50 zamla değil, bir günlük ek ücretle ödenir. Bu günleri ayrı hesaplamak gerekir. O gün ayrıca 45 saati aşan bir çalışma varsa, o kısım için fazla mesai de doğabilir.
6. Yanlış Haftayı Esas Almak
Fazla mesai, işyerinizin belirlediği haftalık çalışma düzenine göre hesaplanır. Haftanızın hangi gün başladığını bilmeden yapılan hesap, aynı saatler için farklı sonuç verebilir.
7. Zamı Tüm Saatlere Uygulamak
Zamlı ücret yalnızca sözleşmenizdeki haftalık süreyi aşan saatler için geçerlidir. O süreye kadar çalıştığınız saatler normal ücretle ödenir. Tüm saatleri 1,5 ile çarpmak beklentinizi gereksiz yere yükseltir.
Sıkça Sorulan Sorular
Fazla mesai nasıl hesaplanır?
Brüt maaşınızı 225’e bölerek saatlik ücretinizi bulun. Bunu 1,5 ile çarpıp fazla mesai saat ücretini, ardından fazla mesai saatinizle çarpıp toplam tutarı hesaplayın. 45.000 TL maaş ve 10 saat için: 45.000 ÷ 225 = 200 TL; 200 × 1,5 = 300 TL; 300 × 10 = 3.000 TL.
45.000 TL maaşın fazla mesai ücreti ne kadar?
45.000 TL brüt maaşta saatlik ücret 200 TL, fazla mesai saat ücreti ise 300 TL’dir. Ayda 10 saat fazla mesai brüt kazancınıza 3.000 TL ekler.
Fazla mesai yüzde kaç zamlı ödenir?
Haftalık 45 saati aşan çalışma %50 zamlı ödenir. Sözleşmedeki süre 45 saatten azsa, bu süreyi aşıp 45 saate kadar olan fazla sürelerle çalışma %25 zamlı ödenir.
Yıllık fazla mesai sınırı kaç saat?
İş Kanunu’na göre yıllık fazla mesai sınırı 270 saattir. Fazla çalışma yaptırılabilmesi için ayrıca işçinin yazılı onayı gerekir.
Fazla mesai ücretinden vergi kesilir mi?
Evet. Fazla mesai ücreti maaşın bir parçası sayılır; gelir vergisi, damga vergisi ve SGK primi kesintilerine tabidir. Bu nedenle bordronuzda gördüğünüz net tutar, hesapladığınız brüt tutardan düşük olur.
Resmî tatilde çalışınca ne kadar ücret alınır?
Ulusal bayram ve genel tatilde çalışırsanız, o günün normal ücretine ek olarak bir günlük ücret daha alırsınız. 45.000 TL brüt maaşta bu, çalışılan her tatil günü için 1.500 TL ek ödeme demektir.
Fazla mesai yerine izin kullanılabilir mi?
Evet, isterseniz ücret yerine serbest zaman kullanabilirsiniz. Her saat fazla çalışma için 1 saat 30 dakika izin hakkınız olur ve bu izin altı ay içinde kullandırılmalıdır.
Aylık maaşlı çalışanlar fazla mesai alabilir mi?
Evet. Aylık maaşla çalışmak fazla mesai hakkını ortadan kaldırmaz. Brüt maaşınızı 225’e bölüp saatlik ücretinizi bulun ve fazla saatlere %50 zam uygulayın.
İlgili Hesaplayıcılar
- Saat ve dakikayı ondalık saate çevirin: Ondalık Saat Çevirme
- Saat ve dakika toplayın ya da çıkarın: Zaman Hesaplama
- Mola sürenizi hesaplayın: Mola Süresi Hesaplama
- İki tarih arasındaki gün sayısını bulun: Tarih Hesaplama
Bu hesaplayıcı yalnızca bilgilendirme amaçlı tahmini sonuçlar sunar ve vergi ile SGK kesintileri öncesi brüt tutarları gösterir. Toplu iş sözleşmeniz veya iş sözleşmeniz farklı hükümler içerebilir. Kesin tutarlar için işvereninizin insan kaynakları veya bordro birimine danışın. “Resmi bilgi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı sitesini inceleyebilirsiniz.