Tedarik Süresi Hesaplama: Lead Time ve Teslim Tarihi

Tedarik süresi hesaplama aracı, bir teslimatın tam olarak hangi tarihte geleceğini, sipariş vermeniz gereken son günü ya da tedarik zincirinizdeki herhangi iki nokta arasında geçen toplam süreyi gösterir. Excel tablosuna gerek yok.

Tedarik süresi (lead time), operasyonunuzun sorunsuz mu işleyeceğine yoksa her hafta geciken siparişlerle mi uğraşacağınıza karar veren sayıdır. Bir siparişin başlatılmasından nihai ürünün hazır olmasına kadar geçen toplam süreyi ifade eder: satın alma, üretim ve sevkiyat tek bir zaman diliminde birleşir.

Bu sayıyı doğru belirlediğinizde satın alma kararlarınız, üretim planlarınız ve müşterilere verdiğiniz sözler uyum içinde ilerler. Olduğundan kısa tahmin ettiğinizde ise stoklarınız tükenir, teslim tarihleri ertelenir ve acil siparişlerin ve memnuniyetsiz müşterilerin maliyetini siz üstlenirsiniz. Bu lead time hesaplama aracı tarih hesaplarını sizin yerinize yapar, böylece siz kararlara odaklanabilirsiniz.

Tedarik zinciri bağlamı dışında tarihlere gün eklemek, çıkarmak veya iki tarih arasındaki farkı bulmak için Tarih Hesaplama aracı sonucu anında verir.

Tedarik Süresi (Lead Time) Nedir?

Tedarik süresi, bir sipariş ya da üretim talebinin oluşturulduğu andan nihai ürünün teslim edilip kullanıma hazır hale geldiği ana kadar geçen toplam süredir. Yalnızca taşıma süresi değildir. Yalnızca üretim süresi de değildir. Sipariş karşılama döngüsündeki tüm aşamaların toplamıdır.

Tedarik zinciri yönetiminde bu döngü, APICS / ASCM tanımlarına göre genellikle üç bileşene ayrılır:

Satın alma tedarik süresi, tedarikçiye satın alma siparişi verilmesinden malzemelerin tesisinize ulaşmasına kadar geçen süredir. Tedarikçi tarafındaki sipariş işleme sürecini, tedarikçinin yapması gereken üretimi, taşımayı, uluslararası siparişlerde gümrük işlemlerini ve sizin tarafınızdaki mal kabul kontrolünü kapsar.

Üretim süresi, hammaddenin üretim alanına girmesinden nihai ürünün sevkiyata hazır hale gelmesine kadar geçen süredir. Bekleme süresi, işlem süresi, kalite kontrol ve paketleme bu sürenin içindedir.

Sevkiyat süresi, ürünün gönderilmesinden müşterinin adresine teslim edilmesine kadar geçen süredir.

Toplam tedarik süresi bu üçünün toplamıdır. Müşterilerinizin beklediği sayı budur ve planlama kararlarınızın temel alması gereken sayı da budur.

Tedarik Süresi Nasıl Hesaplanır? Formül ve Örnek

Formülün kendisi basittir:

Toplam Tedarik Süresi = Satın Alma Süresi + Üretim Süresi + Sevkiyat Süresi

Keresteyi yerel olarak tedarik eden ancak çelik bağlantı parçalarını yurt dışından ithal eden bir mobilya işletmesi, bunun pratikte nasıl işlediğini gösteren iyi bir örnektir. Kereste tedariki 3 gün sürer. Çelik bağlantı parçalarının tedariki deniz taşımacılığı nedeniyle 18 gün sürer. Üretim 6 gün sürer. Kalite kontrol ve paketleme 1 gün daha ekler. Yurt içi sevkiyat 3 gün sürer. Toplam tedarik süresi: satın alma siparişinden müşteriye teslimata kadar 31 gün. Tüm plan, üretim alanına değil, 18 günlük ithalat süresine bağlıdır.

Tedarik süresi analizinin sağladığı temel içgörü budur: darboğaz, ekiplerin sandığı yerde nadiren bulunur.

İşletmelerin en sık yaptığı hata, tedarik süresini sabit bir sayı olarak görmektir; oysa bu aslında bir aralıktır. Tedarikçi gecikmeleri, liman yoğunluğu, üretimdeki birikmeler ve kalite sorunları bu sayıyı haber vermeden yükseltir. Planlamanıza en az yarım gün ile bir tam gün arasında bir güvenlik payı eklemek abartı değildir. Tutulan sözlerle açıklama gerektiren sözleri birbirinden ayıran şey budur.

Tedarik Süresi Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?

Üç hesaplama modu vardır. Durumunuza uygun olanı seçin.

Teslim tarihini hesaplayın (ileri tarih)

Sipariş tarihini ve tedarik süresini gün ya da hafta olarak girin. Tedarikçileriniz ve taşıyıcılarınız süreleri iş günü olarak veriyorsa, iş günü seçeneğini açın. Hesaplayıcı, hafta sonlarını otomatik olarak hesaba katarak tahmini teslim tarihini tam olarak gösterir.

Son sipariş tarihini bulun (geri tarih)

Teslimata ihtiyaç duyduğunuz tarihi girin ve tedarik süresini çıkarın. Sonuç, siparişi verip yine de son tarihe yetişebileceğiniz en geç tarihtir. Satın alma ekipleri, müşteriye verilen bir teslim tarihinden ya da bir üretim planının başlangıç tarihinden geriye doğru çalışırken bunu sürekli kullanır.

Gerçek lead time’ı ölçün (geçen süre)

Tamamlanmış bir sipariş döngüsünün başlangıç ve bitiş tarihlerini girin. Hesaplayıcı toplam geçen gün sayısını verir. Bu değeri planladığınız tedarik süresiyle karşılaştırarak farkın nerede olduğunu ve hangi aşamadan kaynaklandığını görün.

Tedarikçilerinizin ve taşıyıcılarınızın süreleri nasıl belirttiğine göre takvim günü ile iş günü arasında geçiş yapın. İkisini aynı hesaplamada karıştırmak, satın almadaki planlama hatalarının en sessiz kaynaklarından biridir.

Aşamalara Göre Tedarik Süresi

Toplam tedarik sürenizi bilmek faydalıdır. Bu süreyi asıl hangi aşamanın uzattığını bilmek ise onu kısaltmanıza gerçekten yardımcı olan şeydir.

Satın alma tedarik süresi

Satın alma tedarik süresi, çoğu tedarik zincirinde en değişken aşamadır, çünkü doğrudan kontrolünüz dışındaki faktörlere bağlıdır. Yurt içi tedarikçiler genellikle 5 ile 14 gün arasında teslim eder. Deniz yoluyla çalışan uluslararası tedarikçilerde bu süre, taşıma dahil edildiğinde genellikle 30 ile 60 gün arasındadır. Yüksek talep dönemlerinde veya malzeme kıtlığında bu süre çok daha uzayabilir.

Emniyet stoğu hesaplamasını gerekli kılan şey, satın alma tedarik süresindeki değişkenliktir. Ortalama tedarik süresi, her şey normal giderse malzemelerin ne zaman geleceğini söyler. Tedarik süresi değişkenliği ise işler yolunda gitmediğinde ne kadar yedek stoğa ihtiyacınız olduğunu gösterir.

Üretim süresi

Üretim süresi iyileştirmeye en açık aşamadır, çünkü en doğrudan kontrol ettiğiniz aşama budur. Dört bileşenden oluşur: üretim başlamadan önceki bekleme süresi, imalat sırasındaki işlem süresi, kalite kontrol süresi ve iş istasyonları ya da bölümler arasındaki taşıma süresi.

Sipariş tipi (atölye tipi) üretim ortamlarında bekleme süresi, toplam üretim süresini artıran en büyük gizli etkendir. Üretime girmeyi bekleyen malzemeler, hiçbir değer katmadan toplam süreye günler ekler. Yalın üretim prensipleri özellikle bekleme ve taşıma sürelerini hedef alır, çünkü bunlar çevrim süresini kısaltmanın en erişilebilir yollarıdır.

Sevkiyat süresi

Sevkiyat süresi taşıyıcıya, taşıma türüne, mesafeye ve gümrük gerekliliklerine bağlıdır. Yurt içi karayolu taşımacılığı genellikle 1 ile 5 iş günü sürer. Uluslararası deniz taşımacılığı, liman çiftine ve rotaya bağlı olarak genellikle 14 ile 45 gün sürer. Hava kargo bu süreyi 3 ile 7 güne indirir, ancak birim başına maliyet çok daha yüksektir.

Yurt dışından tedarik yapan işletmeler için sevkiyat süresi çoğu zaman toplam tedarik süresinin en büyük bileşenidir ve taşıma türünü ya da tedarik bölgesini değiştirmeden kısaltılması en zor olanıdır.

Tedarik Süresi Hesaplama Aracını Kimler Kullanır?

Satın alma ve tedarik ekipleri bu aracı son sipariş tarihlerini belirlemek, tedarikçi sürelerini değerlendirmek ve hızlı dönen ürünlerde stoksuz kalmayı önlemek için kullanır. Her biri farklı tedarik süresine sahip birden fazla tedarikçiyle satın alma siparişlerini yönetirken, her biri için teslim tarihlerini ve son sipariş tarihlerini hızlıca hesaplayabilmek günlük işlerde gerçekten işe yarar.

Üretim planlamacıları bu aracı imalat planlarını gerçekçi malzeme varış tarihlerine dayandırmak için kullanır. Malzemelerin satın alma tedarik süresi dolmadan geleceğini varsayan bir üretim başlangıç tarihi bir plan değildir. Plan kılığına girmiş bir hüsn-i kuruntudur.

Tedarik zinciri yöneticileri bu aracı tedarikçi görüşmelerinde ve kaynak seçimi kararlarında kullanır. 10 günlük yerli bir tedarikçi ile 45 günlük yabancı bir tedarikçi arasındaki fark yalnızca 35 günlük tedarik süresi değildir. Bu, yolda bekleyen stokta bağlı kalan 35 günlük işletme sermayesi, 35 gün fazladan emniyet stoğu ihtiyacı ve aksaklık riskine 35 gün daha maruz kalmak demektir.

Operasyon yöneticileri bu aracı operasyonun gerçekten karşılayabileceği teslim tarihlerini hesaplamak için kullanır. Satın alma, üretim ve sevkiyat sürelerini geriye doğru hesaplamadan müşteriye teslim tarihi vermek, işletmelerin karşılayamayacakları beklentiler yaratmanın en yaygın yoludur.

Perakendeciler ve e-ticaret işletmeleri bu aracı stok yenileme planlaması için kullanır. Bir kampanya ya da sezonluk yoğunluk öncesinde stokun zamanında gelmesi için satın alma siparişinin tam olarak hangi tarihte verilmesi gerektiğini bilmek, bir lead time hesaplama aracıyla kolaydır; onsuz ise oldukça zordur.

Serbest çalışanlar ve proje yöneticileri bu aracı, müşterinin son teslim tarihinden geriye doğru giderek inceleme ve onay sürelerini de hesaba katan en geç güvenli başlangıç tarihini bulmak için kullanır. Projelere harcanan saatleri takip etmek için çalışma saati hesaplama aracı bu hesabı tamamlar.

Tedarik Süresi Referans Tablosu: Yaygın Sipariş Döngüleri

Bu değerler planlama için referans aralıklarıdır. Gerçek tedarik süreleri, sipariş anındaki tedarikçi kapasitesine, sipariş hacmine ve piyasa koşullarına bağlıdır. Bir tahmine dayanarak söz vermeden önce mutlaka tedarikçinizle teyit edin.

Tedarik Süresi ile Çevrim Süresi Arasındaki Fark Nedir?

Bu iki terim pek çok konuşmada birbirinin yerine kullanılır, ancak farklı anlamlara gelir. İkisini karıştırmak yanlış planlama kararlarına yol açar.

Tedarik süresi (lead time), siparişin başlatılmasından teslimata kadar geçen toplam süredir. Satın alma, üretim, sevkiyat ve bu aşamalar arasındaki tüm bekleme sürelerini kapsar.

Çevrim süresi (cycle time), bir birimin imalat sürecinde baştan sona üretilmesi için gereken süredir ve bekleme süresini içermez. Toplam karşılama süresini değil, üretim verimliliğini ölçer.

Toplam tedarik süreniz 30 gün ve üretim çevrim süreniz 3 gün ise, geri kalan 27 gün satın alma, bekleme, sevkiyat ve kalite kontrol aşamalarındadır. Bu, iyileştirme çalışmalarının nereye odaklanması gerektiğini gösterir ve bu yer nadiren üretim sürecinin kendisidir.

Tedarik Süresi Nasıl Kısaltılır?

Hangi aşamanın süreyi uzattığını bilmeden tedarik süresini kısaltmaya çalışmak, çoğu iyileştirme projesinin tıkandığı noktadır. Değişiklik yapmadan önce ölçümle başlayın.

Her aşamanın gerçek tedarik süresini belirleyin

Son 20 ile 50 sipariş döngünüze ait satın alma siparişlerinden, üretim kayıtlarından ve sevkiyat belgelerinden tedarik süresi verilerini toplayın. Her aşama için ortalamayı ve standart sapmayı hesaplayın. En iyi iyileştirme hedefleri, ortalaması en uzun olan aşamalar değil, değişkenliği en yüksek olan aşamalardır.

Size öncelik sağlayan tedarikçi ilişkileri kurun

Tedarikçiler üretim kapasitelerini önce en düzenli ve en yüksek hacimli müşterilerine ayırır. Güvenilir sipariş hacimleri ve zamanında ödemeler üzerine kurulan uzun vadeli ilişkiler, anlık alıcıların ulaşamadığı daha kısa tedarik sürelerine ve öncelikli üretim sırasına erişim sağlar.

Üretimdeki bekleme süresini azaltın

Sipariş tipi üretim ortamlarında bekleme süresi, yani malzemelerin bir iş istasyonuna girmeyi beklediği süre, toplam üretim süresinin genellikle yüzde 70 ile 90’ını oluşturur. Daha iyi planlama, daha küçük parti büyüklükleri ve çekme (pull) sistemleri bu süreyi sermaye yatırımı gerektirmeden azaltır.

Kritik parçalar için yakın kaynak kullanımını (nearshoring) değerlendirin

Yüksek hacimli veya yüksek riskli parçaları uluslararası tedarikçilerden bölgesel ya da yerli tedarikçilere kaydırmak birim maliyeti artırır, ancak satın alma tedarik süresinden haftalar kazandırır ve tedarik zinciri riskini önemli ölçüde azaltır. Birçok işletme için emniyet stoğu ihtiyacındaki ve acil sevkiyat maliyetlerindeki düşüş, birim maliyet farkını karşılar.

Emniyet stoğunu tedarik süresi değişkenliğine göre belirleyin

Ortalama satın alma tedarik süresine göre hesaplanan emniyet stoğu, tedarikçiler ortalama performans gösterdiğinde sizi korur. Göstermediklerinde ise korumaz. Stoksuz kalmaya gerçekten yol açan senaryoları karşılamak için emniyet stoğu hesaplamanızı tedarik süresi değişkenliğine, özellikle de ortalama tedarik süresi ile gözlemlenen en uzun tedarik süresi arasındaki farka dayandırın.

Tedarik Süresi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Tedarik süresi nasıl hesaplanır?

Satın alma süresini, üretim süresini ve sevkiyat süresini toplayın. Doğruluk için her değeri tahminlerden değil, geçmiş sipariş verilerinden alın. Bu toplam, siparişten teslimata kadar olan toplam tedarik sürenizdir.

Satın alma tedarik süresi nedir?

Satın alma tedarik süresi, tedarikçiye satın alma siparişi verilmesi ile malzemelerin tesisinize ulaşması arasında geçen süredir. Sipariş işleme, varsa tedarikçinin üretimi, taşıma ve mal kabul kontrolünü kapsar.

Emniyet tedarik süresi nedir?

Emniyet tedarik süresi, değişkenlikleri ve gecikmeleri karşılamak için hesaplanan tedarik süresine eklenen zaman tamponudur. Yurt içi tedarikçiler için genellikle toplam tedarik süresinin yüzde 10 ile 20’si olarak belirlenir; değişkenliğin daha yüksek olduğu uluslararası tedarik zincirlerinde bu oran daha yüksektir.

Lead time ile teslimat süresi arasındaki fark nedir?

Teslimat süresi yalnızca sevkiyat aşamasını, yani ürünün gönderilmesinden müşteriye ulaşmasına kadar geçen süreyi ifade eder. Tedarik süresi ise sevkiyat başlamadan önceki satın alma ve üretim aşamalarını da içeren daha kapsamlı bir değerdir.

Tedarik süresinde iş günü mü yoksa takvim günü mü kullanmalıyım?

Tedarikçilerinizin ve taşıyıcılarınızın süreleri belirtirken kullandığı formatı kullanın. İş günü olarak belirtiyorlarsa, iş günü kullanın. Aynı hesaplamada farklı formatları karıştırmak, tüm sipariş döngüsü boyunca birikerek büyüyen hatalara yol açar.

Tedarik süresinin uzamasına ne sebep olur?

Tedarikçi kapasite kısıtları, hammadde kıtlığı, üretim darboğazları, yeniden işleme gerektiren kalite sorunları, liman yoğunluğu, gümrükte bekletme ve taşıyıcı gecikmeleri en yaygın nedenlerdir. Her biri sipariş döngüsünün belirli bir aşamasına süre ekler.

İyi bir tedarik süresi ne kadardır?

Bu tamamen ürüne, tedarikçiye ve pazara bağlıdır. Doğru ölçüt, genel bir kaynaktan alınmış sektör ortalaması değil, müşteri beklentileri ve rakip performansıyla karşılaştırılan kendi geçmiş ortalamanızdır.

Bu tedarik süresi hesaplama aracı ücretsiz mi?

Tamamen ücretsiz. Üyelik gerekmez, kullanım sınırı yoktur ve sunucularımızda hiçbir veri saklanmaz. Tüm hesaplamalar tarayıcınızda yapılır.

İlgili Hesaplama Araçları

Tarihlere gün ekleyin, çıkarın veya iki tarih arasındaki farkı bulun: Tarih Hesaplama.

Herhangi bir zaman değerine saat, dakika ve saniye ekleyin veya çıkarın: Zaman Hesaplama.

Günlük çalışma saatlerinizi takip edin ve haftalık bordro puantaj cetvelleri oluşturun: Puantaj Hesaplama.

Normal mesai dışında çalışılan saatlerin ücretini hesaplayın: Fazla Mesai Hesaplama.

Tüm tedarik süresi hesaplamaları planlama amaçlı tahminlerdir. Müşterilere teslim tarihi taahhüt etmeden önce gerçek süreleri tedarikçileriniz, lojistik firmalarınız ve üretim ekibinizle teyit edin.